1. HABERLER

  2. GÜNDEM

  3. İşte mahkemenin Gezi kararının detayları
İşte mahkemenin Gezi kararının detayları

İşte mahkemenin Gezi kararının detayları

İstanbul 1. İdare Mahkemesi'nin, Topçu Kışlası, diğer adıyla Taksim Meydanı Yayalaştırma Projesi’ni 6 Haziran 2013 günü iptal ettiği ortaya çıktı.

A+A-

Oybirliğiyle alınan kararın sonuç bölümünde; 

"Beyoğlu İlçesi, Taksim Meydanı yayalaştırma projesine ilişkin' 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar Plan ve 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Plan değişikliklerinin iptaline...."

"17 Ocak 2012 tarihinde onaylanan "Beyoğlu İlçesi, Taksim Meydanı yayalaştırma projesine ilişkin" 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar Plan ve 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Plan değişikliklerinde şehircilik prensiplerine, koruma kurul kararı ilkeleriyle planlama esaslarına uygunluk bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır" ifadelerine yer verildi. 



İstanbul 1. İdare Mahkemesi tarafından verilen ve gerekçeleriyle açıklanan kararda, davanın 17 Ocak 2012 tarihinde onaylanan "Beyoğlu İlçesi, Taksim Meydanı yayalaştırma projesine ilişkin" 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar Planın ve 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Plan değişikliklerinin iptali istemiyle açıldığı belirtildi. 10 sayfalık kararda davalılar İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın savunmalarına da yer verildi. Davalılar Kültür ve Turizm Bakanlığı ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi, dava konusu planların imar ve koruma mevzuatına, planlama tekniklerine, şehircilik ilkelerine ve kamu yararına uygun olduğunu belirterek, davanın usul ve esas yönünden reddi gerektiğini savunduğunu belirtildiği ifade edildi.

DAVACILARIN ÖNE SÜRDÜKLERİ GEREKÇELER ÜZERİNE KEŞİF VE BİLİRKİŞİ İNCELEMESİ YAPILDI

Davacılar TMMOB Peyzaj Mimarları Odası, TMMOB Mimarlar Odası ve TMMOB Şehir Plancıları Odası'nın dilekçesine atıfta bulunulan kararda şu ifadelere yer verildi: " Dava konusu plan değişikliklerinin 2863 sayılı Yasa ve Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı ve projesinin hazırlanması, uygulanması, müelliflerine ilişkin yönetmeliğin 6. ve 7. maddelerine aykırı olduğunu, Taksim Meydanı'nın tarihi çevresi, kültürel mirası, sosyal, kültürel, ekonomik yapısı ve fiziksel koşulları gözönüne alınmadan, komşu yapı ve sokak dokusu gözetilmeden, gerekli etüd çalışmaları yapılmadan yer altı araç geçişleri ve yeşil alanları yapılaşmaya açan plan kararlarının getirildiğini, bölgenin tek yeşil alanı olan Gezi Parkı'nın yapılaşmaya açıldığını, araç tünellerinin inşaası ile ortaya çıkacak istinat duvarları nedeniyle bölgenin yaya geçisinin engelleneceğini ve donatı dengesinin bozulacağını, plan ile getirilen araç tünellerinin ve bu tüneller sonrasında ortaya çıkacak olan yoğun araç trafiğinin bölgeyi olumsuz etkileyeceğini, dalış tünellerinin değişik sorunlar yaratacağını, Taksim Meydanı'na komşu alanlarda ve Beyoğlu Bölgesi'nde dolaylı bir trafik artışının yaşanacağını, yeni bir kavşak alanı üretilmesi yerine mevcut toplu taşıma sisteminin güçlendirilmesi gerektiğini, lastik tekerlekli araç ulaşımı artırılarak yaya ulaşımı ve turistik faaliyetlerin olumsuz etileneceğini, dalış tünellerinin üst ölçekli planlarda öngörülmediğini, arazi kullanım kararlarının, ulaşım ve alt yapı sistemlerine etki edeceğini, analitik etüd çalışmalarının gerçekleştilemediğini, 12 Mart 2010 gün ve 12665 sayılı Koruma Kurul Kararı'nın hiçe sayıldığını, 1943 yılında Henri Prost tarafından yapılan Taksim Gezi Parkı'nın bir kültür varlığı olarak özgün değerleriyle tescil edilmesi gerekirken dava konusu plan değişikliği ile kaldırılmasının koruma ilkelerine, şehircilik esaslarına ve kamu yararına aykırı olduğu öne sürülerek 1/5000 ve 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Plan Tadilatları'nın iptali talebiyle davanın açıldığı görülmektedir." 

BİLİRKİŞİ RAPORU

Davacıların öne sürdükleri bu iddiaları üzerine mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapıldığına dikkat çekilen kararda 7 Mayıs 2013 tarihli bilirkişinin raporuna da yer verildi. Bilirkişi raporunda özetle, "Dava konusu Koruma Amaçlı İmar Planı değişikliklerinin çevre, kültürel ve doğal miras, sosyal kültürel ve ekonomik yapı, teknik altyapı, sosyal donatı, yapı ve sokak dokusu, mülkiyet yapısı, ulaşım, dolaşım sistemi, örgütlenme biçiminin şehircilik ilkeleri planlama ve koruma ilkelerine uygun olmadığı, dava konusu koruma amaçlı imar plan değişiklikleri, plan notlarında Taksim Gezi Parkı ile ilgili plan notları ve önceki kurul kararlarına atıflar bulunması nedeniyle bu kapsamda konuya bakıldığında, planlama alanındaki yeşil alanların ne şekilde etkileneceği plan notları ile planlama alanı açısından planlarda belirsizlik içerdiği, dava konusu koruma amaçlı imar plan değişikliklerinin bölgedeki trafik düzeni ve güvenliği açısından Taksim gibi önemli kavşak ve kesişme ve odak noktalarının bulunduğu bu bölgede bu mevzi plan tadilatları yerine makro düzeyde "Ulaşım Mastır Planı" kapsamında ele alınması gerektiği, plan onama sınırı içerisindeki bir alanın planlanmasının sonradan düzenlemek üzere ayrılmasının, plan bütünlüğüne plan kapsamında önemli bir odak noktası olması nedeniyle önemli etkisinin olacağı, bu yöntemin şehircilik ilkelerine ve planlama esasları çerçevesinde yer almadığından dava konusu, Koruma Amaçlı Tadilat İmar Planlarında şehircilik ilkeleri planlama ve koruma ilkelerine uygun olmadığı" görüşüne yer verildiği belirtildi. Taraflara tebliğ edilen bilirkişi raporuna davalı idarelerce itiraz edildiği belirtilen kararda söz konusu itirazlar, raporu kusurlandıracak nitelikte görülmediğinden bilirkişi raporu mahkemece hükme esas alınabilecek nitelikte bulunduğunun altı çizildi.

"TABİAT VARLIKLARI KORUMA KOMİSYONUNDAN VE BEYOĞLU BELEDİYESİNDEN GÖRÜŞ ALINMADI"

Kararda, "Bakılan davada, dosyadaki bilgi ve belgeler, mahallinde yapılan keşif sırasında tespit edilen hususlar bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; Taksim Meydanı ve Çevresine ilişkin Yayalaştırma Projesi'nin, Taksim Meydanı'nın yoğun taşıt kullanımından arındırılarak meydan vasfının özellikle yaya kullanımının güçlendirilmesinde ve araç yollarının yer altına alınmasında kamu yararı bulunduğunun kurul kararında açıkça belirtildiği ancak koruma amaçlı plan yapımında ve değişikliğinde 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun ve 648 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre sit alanlarında Koruma Amaçlı İmar planı yapmak yaptırmak onaylamak, değiştirmek konusunda asli görevler Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu ile Tabiat Varlıkları Koruma Kuruluna verilmesine karşın Gezi Parkı'nda yapıldığı dönemde dikilen ağaçlar ve diğer peyzaj özellikleri itibariyle Tabiat Varlıkları Koruma Komisyonuna herhangi bir başvuru yapılıp görüş ve/veya onay alınmadığı, 21 Aralık 2010 onaylı 1/1000 ölçekli Beyoğlu Kentsel Sit Alanı Koruma Amaçlı Planın Beyoğlu Belediye Başkanlığı'nca hazırlanmasına karşın plan değişikliği sırasında Beyoğlu Belediye Başkanığı'ndan görüş ya da onay alınmadığı..." 

STK'LAR, İSTANBULLULAR VE ESNAFTAN GÖRÜŞ ALINMASI GEREKTİĞİNE DİKKAT ÇEKİLDİ

"Bu bölgedeki yaya ve taşıt trafiğinin İstanbul metropoliten kent bütünlüğü içerisinde önemli trafik akslarının bilirkişi raporunda özellikle kurul kararlarında belirtildiği gibi, mevzii planlama yaklaşımlarla değil, makro ölçekte "Ulaşım Mastır Planı" ile çözümlenmesinin gerektiği, sözü geçen yasa ve yönetmelik hükümleri gereği, plan hazırlama süresi içerisinde plan yapılacak alanla ilgili meslek odaları sivil toplum kuruluşları, üniversiteler, koruma alanı içinde yaşayan hane halkları ile bu alanda faaliyet gösteren işyeri sahipleriyle etkilenen hemşerilerin katılımıyla görüşlerinin alındıktan sonra vizyon hedef ve startejilerin oluşturulması üzerine taslak planın koruma kuruluna sunulmasının gerektiği, ayırca uzun yılardır park kullanımına ayrılmış ve 21 Mayıs 2009 onanlı 1/5000 ve 21 Aralık 2010 onanlı 1/1000 ölçekli Beyoğlu Sit Alanı Koruma Amaçlı Planlarında "Gezi Parkı" olarak ayrı kullanıma bırakılmış olan alanın kısa bir süre sonra bu fonksiyonunun değiştirilmesine ancak zorunluluk hallerde ve yakın bölgede eşdeğer bir alan ayrılması suretiyle yapılabileceği yasal mevzuat gereği olduğu halde bu değişikliğin zorunluluk sebeplerinin hukuken ortaya konulmadığı gibi çevrede eşdeğer bir alanında ayrılmadığının anlaşıldığı, yine plan onama sınırı içinde bir alanın planlamasının sonradan düzenlenmek üzere ayrılmasının plan kapsamında önemli bir eksiklik olması nedeniyle plan bütünlüğüne olumsuz etkilerinin olabileceği, ayrıca plan notlarında "Taksim Kışlası"yla ilgili hüküm olduğu halde dava konusu planlarda bununla ilgili bir belirlemenin yapılmadığından dava konusu Koruma Amaçlı İmar Planı değişikliklerinin şehircilik ilkeleriyle planlama tekniklerine uygun olmadığı sonucuna varılmıştır" denildi. 

"ŞEHİRCİLİK PRENSİPLERİNE, KORUMA KURUL KARARI İLKELERİYLE PLANLAMA ESASLARINA UYGUNLUK BULUNMADIĞI SONUÇ VE KANAATİNE VARILMIŞTIR"

Kararda, "Dava konusu Koruma Amaçlı İmar Planı tadilatlarına karşı dava açıldıktan sonra İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nce hazırlanan 31 Temmuz 2012 tarihli Taksim Meydanı Düzenleme İnşaat Uygulama Projesi'nin kurula iletilmesi üzerine 2 Numaralı K.V.K.B kurulunun 10 Ekim 2012 gün ve 758 sayılı kararıyla, Taksim Meydanı Yayalaştırma Projesi ile ulaşım akışını düzenlemeyi hedefleyen İsmet İnönü (Gümüşsuyu) Caddesi, Sıraselviler Caddesi- Mete Caddesindeki dalış tünellerinin iptal edilerek trafik akışının zemin düzleminde sağlayan öneri doğrultusunda dava konusu planların revize edilmesine, aynı projede önerilen Tarlabaşı Caddesi ile Cumhuriyet Caddesi'ndeki yoğun tarfik akışını zemin altına alan ulaşım projesinin bu kısmının 2863 sayılı Yasa açısından sakıncasının olmadığının belirtilmesi karşısında dava konusu planların İsmet İnönü Caddesi-Mete Caddesi-Sıraselviler Caddesi'ndeki dalış tünellerine ilişkin kısmının bu yönüylede koruma ilke ve kararlarına uygun olmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda 17 Ocak 2012 tarihinde onaylanan "Beyoğlu İlçesi, Taksim Meydanı yayalaştırma projesine ilişkin" 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar Plan ve 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Plan değişikliklerinde şehircilik prensiplerine, koruma kurul kararı ilkeleriyle planlama esaslarına uygunluk bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır" ifadelerine yer verildi. 

İPTAL KARARI OYBİRLİĞİYLE ALINDI

Kararda, "Açıklanan nedenlerle dava konusu 'Beyoğlu İlçesi, Taksim Meydanı yayalaştırma projesine ilişkin' 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar Plan ve 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Plan değişikliklerinin iptaline, aşağıda dökümü yapılan 3.614 , 75 TL yargılama gideri ile 660,00 TL avukatlık ücretinin davalı idareden alınarak davacı tarafa verilmesine, kullanılmayan 34, 80 TL yürütmenin durdurulması harcının isteği halinde, artan posta avansının kararın kesinleşmesinden sonra davacı tarafa iadesine, kararın tebliğin i izleyen günden itibaren 30 gün içerisinde Danıştay temyiz yolu açık olmak üzere 06 Haziran 2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi." denildi.

HABERE YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.