1. HABERLER

  2. EKONOMİ

  3. MERKEZ BANKASININ AÇIKLANMAYAN ORTAKLARI KİM
MERKEZ BANKASININ AÇIKLANMAYAN ORTAKLARI KİM

MERKEZ BANKASININ AÇIKLANMAYAN ORTAKLARI KİM

Son günlerde üzerinde ağır bir siyasi baskı bulunan Merkez Bankasının ortaklık yapısı hakkında bilinmeyenler

A+A-


Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın başkanlık ettiği Bakanlar kurulu toplantısı sonrasında Başbakan yardımcısı Bülent Arınç, Merkez Bankası'nın faiz indirimiyle ilgili açıklamalarda bulundu.

FAİZLER KONUSUNDA GELİŞME

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın faiz indirimi konusunda bir değerlendirmesinin olup olmadığı sorulan Arınç, "Faizlerin indirilmesinin beklendiği ifade edildi. Yarın veya daha sonraki gün müdür Para Piyasası Kurulunun toplanacağı ve orada muhtemelen faiz indirimine gidileceğini bakanlarımız bir temenni olarak ifade ettiler. Faizlerde bugünlerde mutlaka bir düşüşün olması gerektiğini bakan arkadaşlarımız ifade ettiler" dedi.

MERKEZ BANKASININ SİCİLİ BOZULACAK MI

Erdoğan'ın ısrarla üzerinde durduğu faiz indirimi konusunun diğer muhatabı Merkez Bankası üzerine bu denli siyasi baskı kurulması ekonomik çevrelerce eleştiriliyor. Bazı uzmanlar bu baskı sonucu düşürülecek olan faizin uzun ömürlü olmayacağını, Merkez bankasının sıkı duruş politikası üzerinde olumsuz algı yaratacağını ileri sürüyorlar.

MERKEZ BANKASININ YAPISI

Öte yandan Merkez bankasının özerkliği tartışmalarıda sürüyor. Aslında Merkez Bankası çoğu kişinin sandığı gibi bir devlet kuruluşu değil. Özerk yapısının dışında Merkez bankasının  ticari bir şerket olduğunu pek az kişi bilir. Diğer şirketler gibi ticari faliyetlerinden dolayı kar eder, tıpkı diğer şirketler gibi ortakları vardır.

TC. MERKEZ BANKASI KİMİN ? 

 Erdoğan’ın “135 milyar döviz rezervi var” dediği Merkez Bankası’nın ortakları kim? 22 mayıs 2013 'den beri ekonomi piyasalarında deprem üzerine deprem yaşayan Türkiye ekonomisinin, en önemli aktörlerinden biri olan TC. Merkez Bankası krize çareler üretmeye çalışıyor. Peki ekonomimizde çok önemli bir rolü olan bu bankanın sahibi kim? Çoğumuz TC. Merkez Bankası denilince devletin bir kurumu olarak düşünürüz. Oysa TC Merkez Bankası özel bir yasa ile kurulmuş bir şirketten ibarettir. Diğer şirketler gibi ticari faliyetlerinden dolayı kar eder, tıpkı diğer şirketler gibi ortakları vardır. Jontürk adlı haber sitesi bu soruya yanıt veren bir haber yayınlamış.

ADLARI AÇIKLANMAYAN ORTAKLAR

Evet, AKP Genel Başkanı ve Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, her fırsatta “Merkez Bankası’nda şu kadar dövizimiz var, şu kadardan aldık bu kadara getirdik” diye övündüğü Türkiye Cumhuriyet (Cumhuriyeti değil) Merkez Bankası’nın ortaklık yapısında çok ilginç detaylar bulunuyor. Hazine’nin payının yüzde 55 olduğu bankada kalan yüzde 45 ise bankalar ile adları bir türlü açıklanmayan tüzel ve gerçek kişiler arasında paylaşılıyor.

ÇOĞUNLUK HAZİNEYE AİT

Merkez Bankası’nın sermayesi, Bankacılık Kanunu’nun 5. maddesi gereğince her biri 0,10 TL itibari kıymette ve tamamen ödenmiş bulunan 250.000 hisseden oluşan 25.000 TL tutarındaki ödenmiş sermaye ile 30 aralık 2003 tarih ve 25332 sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5024 sayılı kanun hükümlerince ödenmiş sermaye kaleminde yapılan işlem sonucu 46.208.524 TL tutarındaki enflasyon düzeltmesi farkından oluşuyor . Bu sermayenin yüzde 55.12′si A sınıfı, yüzde 25.74′ü B sınıfı, yüzde 0.02′si C sınıfı, yüzde 19.12′si de D sınıfı hisselerden oluşuyor.

İŞTE O ORTAKLAR

A sınıfı hisselerin tamamı Hazine’ye ait.
 
B sınıfı hisseler ise şöyle dağılıyor:
 
Ziraat Bankası  %19,23
Garanti Bankası %2,48
İş Bankası. %2,33
Halkbank %1,11
Yapı ve Kredi Bankası %0,55
Akbank %0,03
Türk Ekonomi Bankası %0,01
 

Milli bankalar dışında kalan diğer bankalarla, imtiyazlı şirketlere tahsis edilen, 15.000 adet hisse senedi ile sınırlandırılan ve toplam hisselerin yüzde 0,02 si olan 54 adet C sınıfı hisse senetlerinin tamamı ING Bank’a aittir (Bu hisseye daha önce Oyak Bank sahipti. Satışın ardından hisseleri ING Bank’a geçti).
 

MUAMMALI HİSSELER
 
Bunlar Merkez Bankası’nın yüzde 19.12′lik sermayesini oluşturan ve bazı gerçek ve tüzel kişilere ait olduğu belirtilen D sınıfı hisseler.
 
Ve bu ortakların kimler olduğu  TBMM’de bu konuyla ilgili  soru önergesi verilmiş olsa da açıklanmadı.
 
Buna karşın, D sınıfı hisse sahiplerinden birinin Adnan Behar adlı Musevi bir Türk vatandaşı olduğu basına yansıdı. Bahar Menkul Kıymetler’in sahibi olan Adnan Behar, Merkez Bankası’nın büyük miktarda kâr etmesine rağmen, bu karın ortaklara yansıtılmadığını belirterek şikayetçi olmuştu.
 
Merkez Bankası’nın 2013 yılı kârının 5 milyar TL civarında olduğu tahmin ediliyor.
 
Şimdi bu ortaklık yapısından hareket edildiğinde Merkez Bankası’na “milli” denmesi mümkün mü ve de bankanın döviz ve altın rezervlerinin “garantide” olduğu söylenebilir mi?

KURULUŞ YASASI DİĞER BANKALARDAN FARKLI

Tc. Merkez Bankası için jontürk haber sitesinde yer alan haber bu da olsa, bankanın özel yasa ile kurulduğunu ve yönetim yapısının "özerk" olduğunu not etmemiz gerekir. Ancak özerk olduğunu düşündüğümüz diğer kurumlar gibi, iktidar erki tarafından atanan yönetiminin ne kadar kendi kararlarını verdiği konusunu da akıldan çıkartmamamk gerekiyor. Tc Merkez bankasının son bir zamanlarda aldığı kararların tümünün Başbakan Erdoğan tarafından "memnuniyetle" karşılanmadığını biliyoruz. Bu kararlarında "kirizde olan" ekonominin sürekli banka kaynaklarından sübvanse edildiği anlamına geldiği net. Bu nedenle Merkez Bankası  şartların oluşmadığı bir piyasa ortamında faiz artırımını riskli görüyor. Ancak üzerinde ki baskı o denli ağırlaştı ki faiz indirimi kaçınılmaz bir hale gelmiş olabilir.

HABERE YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
İlgili Haberler